Laur Konserwatorski 2026 dla parafii w Żabiance. Drewniany kościół z XVIII wieku odzyskał dawny blask

Parafia rzymskokatolicka pw. Wniebowzięcia NMP w Żabiance, w gminie Ułęż, otrzymała nagrodę Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków za wzorową opiekę nad wyjątkowym drewnianym kościołem. Laur Konserwatorski 2026 przyznawany jest pod patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Wojewody Lubelskiego oraz Marszałka Województwa Lubelskiego

Wyróżnienie wręczono podczas uroczystości organizowanej pod patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Wojewody Lubelskiego oraz Marszałka Województwa Lubelskiego. Nagrodę odebrał ks. Wiesław Nestoruk, proboszcz parafii w Żabiance.

Laur Konserwatorski 2026 przyznano za szeroko zakrojone prace badawcze, konserwatorskie i budowlane przeprowadzone przy drewnianym kościele parafialnym w Żabiance, położonej w gminie Ułęż.

Prace realizowano w dwóch etapach – w latach 2012-2014 oraz 2022-2025. Ich zakres obejmował m.in. wzmocnienie fundamentów, remont drewnianej konstrukcji świątyni, naprawę stropów, konserwację więźby dachowej oraz wymianę pokrycia dachowego. Dotychczasowy gont osikowy zastąpiono trwalszym gontem modrzewiowym.

Konserwatorzy zajęli się również drewnianym szalunkiem świątyni. Oczyszczono deski, przeprowadzono dezynfekcję i impregnację drewna, uzupełniono ubytki oraz wykonano prace mające na celu zachowanie historycznego wyglądu kościoła.

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP znajduje się w centrum Żabianki. Obecna świątynia została ufundowana w 1745 roku przez Łukasza Bentkowskiego, starostę stężyckiego.

Drewniany kościół wzniesiono na kamiennej podmurówce. Budowla została zaprojektowana na planie krzyża łacińskiego i należy do najcenniejszych zabytków sakralnych tej części powiatu ryckiego.

Historia parafii jest jednak jeszcze starsza. Pierwszy kościół w Żabiance ufundował w 1570 roku Łukasz Lędzki, a parafię erygowano pięć lat później.

Jednym z najciekawszych elementów prowadzonych prac były badania krypt znajdujących się pod świątynią. Towarzyszyły im badania archeologiczne oraz antropologiczne.

Podczas prac konserwatorskich otwarto kryptę, w której spoczywał fundator obecnego kościoła Łukasz Bentkowski wraz z małżonką Salomeą z Rostworowskich Bentkowską. W krypcie znajdowały się również szczątki innych osób pochowanych niegdyś przy kościele.

Po przeprowadzeniu badań szczątki fundatora i jego żony złożono do nowych trumien. Pozostałe szczątki z szacunkiem pochowano na pobliskim cmentarzu parafialnym. W trzeciej trumnie spoczął około 40-letni mężczyzna, który według badaczy mógł być synem fundatorów świątyni.

Przyznanie Lauru Konserwatorskiego to nie tylko prestiż dla parafii, ale również potwierdzenie wartości dziedzictwa kulturowego znajdującego się na terenie powiatu ryckiego. Dzięki przeprowadzonym pracom jeden z najcenniejszych drewnianych zabytków regionu został zabezpieczony na kolejne lata.

Podczas uroczystości ks. Wiesław Nestoruk odebrał Laur Konserwatorski 2026 oraz odznakę „Za opiekę nad zabytkami” z rąk Bożeny Żelazowskiej, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, oraz Jakuba Makowskiego, dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN.

Fot: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków