"Puchacz" odszedł na wieczną wartę

Zdzisław był synem Władysława i Franciszki Marczak (z d. Rogalska). Urodził się 4 maja 1925 r. Pierwsze kroki w konspiracji stawiał w placówce AK w Woli Zadybskiej dowodzonej przez Kazimierza Świtaja ps. "Kuba", rejonu III 15. Pułku Piechoty Wilków AK.

Przysięgę złożył w czerwcu 1942 r. Został członkiem Armii Krajowej. Jednak już od 1940 r. zajmował się zbieraniem i czyszczeniem broni z kompanii wrześniowej. Brał udział w niszczeniu list kontyngentowych i maszyn omłotowych w majątkach administrowanych przez Niemców.

4 września 1943 r. w ręce Gestapo wpadła jego starsza siostra Henryka, która obsługiwała punkt kontaktowy mobilizacyjny AK. Została wywieziona na Zamek w Lublinie.

Od tego momentu Marczak musiał ukrywać się aż do wstąpienia w lutym 1944 r. do oddziału por. Mariana Bernaciaka. W oddziale "Orlika" brał udział we wszystkich akcjach zbrojnych oddziału jako erkaemista. Najbardziej wspominał likwidację obozu szkoleniowego Hitlerjugend na Brzozowej 31 maja 1944 r. 22 sierpnia 1944 r., wraz z kilkoma kolegami z oddziału, został aresztowany przez NKWD. Po przesłuchaniu osadzony został w obozie na Majdanku. Powodem aresztowania była niewątpliwa przynależność do Armii Krajowej. Następnie wcielono go do II Armii Wojska Polskiego. 15 września uciekł z obozu i przyłączył się do "Orlika", który ukrywał się wraz z kilkoma kolegami. W październiku zdołał uniknąć ponownego aresztowania i stracił kontakt z "Orlikiem". Po amnestii w 1945 r. zgłosił się jako dezerter i ponownie został wcielony do wojska. Służył do lutego 1947 r.

Z wojska do kopalni

Po demobilizacji trafił na Dolny, a potem na Górny Śląsk, do Gliwic, gdzie w latach 1948-1954 ukończył liceum, a następnie Politechnikę Śląską z tytułem mgr inż.

Rozpoczął pracę w Przedsiębiorstwie Robót Górniczych w Gliwicach, jako sztygar zmianowy. W latach 1956-1957 pracował w Kopalni Węgla Kamiennego "Milowice" w Sosnowcu. Był sztygarem, kierownikiem robót górniczych, zawiadowcą kopalni i naczelnym inżynierem. W końcu w 1970 r. został mianowany przez ministra górnictwa i energetyki na naczelnego dyrektora kopalni.

W 1974 r. minister powołał Marczaka na generalnego projektanta, a następnie na pełnomocnika ministra górnictwa ds. Lubelskiego Zagłębia Węglowego.

W latach 1975-76 pan Zdzisław był dyrektorem technicznym Kopalni Lubelskiego Zagłębia Węglowego w Budowie. W latach 1977-1980 pełnił funkcję dyrektora Biura Projektów Górniczych w Lublinie. W latach 1979-1980 był dodatkowo kierownikiem Zespołu Projektów Głównego Biura Studiów i Projektów Górniczych w Indiach. W czasie pracy zawodowej Marczak został uznany za jednego z czołowych inżynierów górniczych w Polsce.

Wnosił najnowsze idee i rozwiązania w opracowaniu modelu kopalni, zarówno od strony górniczej, jak i zagospodarowania powierzchni.

Działalność związkowa

Już na emeryturze włączył się w działalność Światowego Związku Żołnierzy AK. Od 1989 r. był członkiem komisji socjalnej Koła w 1 ŚZŻAK w Lublinie, od 1996 r. wszedł w skład prezydium Zarządu Okręgu ŚZŻAK w Lublinie. W latach 1999-2011 pełnił funkcję sekretarza Zarządu Okręgu ŚZŻ AK w Lublinie.

Rada Naczelna ŚZŻAK 11 lutego 2004 r. nadała Zdzisławowi Marczakowi złotą odznakę "Za zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej" w uznaniu wieloletniej, wybitnej działalności w szeregach ŚZŻAK.

Pogrzeb byłego żołnierza z oddziału "Orlika" odbył się 5 stycznia bieżącego roku. Zdzisław Marczak spoczął na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie.

 

Odznaczenia Zdzisława Marczaka

Za osiągnięcia w pracy zawodowej i działalności niepodległościowej został odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Armii Krajowej, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Wojska, Krzyżem Zasługi dla ZHP, Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej, Odznaką Weterana Walk o Niepodległość, Medalem "Pro Memoria", Srebrnym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej i wieloma innymi.